Od Luandy do Maputo: polityki językowe i zarządzanie wielojęzycznością w Angoli i Mozambiku
From Luanda to Maputo: Language Policies and the Management of Multilingualism in Angola and Mozambique

Author(s): Samuel Figueira‑Cardoso, Maciej Rusinowski
Subject(s): Politics / Political Sciences, Social Sciences, Language and Literature Studies
Published by: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Keywords: language policies; glottopolitics; Portuguese language in Africa; multilingualism; Angola; Mozambique
Summary/Abstract: Świat portugalski tworzy wielobarwną mozaikę języków, tradycji i kultur. W niniejszym rozdziale zdecydowaliśmy się omówić dwa afrykańskie kraje, Angolę i Mozambik, których językiem urzędowym jest portugalski. Dokonujemy analizy porównawczej różnorodności językowej oraz polityk językowych tych państw, koncentrując się na napięciach między instytucjonalnie zatwierdzoną, centralną pozycją języka portugalskiego a rzeczywistym zróżnicowaniem językowym lokalnych społeczności, posługujących się językami autochtonicznymi. Wychodząc z jakościowego i interpretatywnego podejścia badawczego, niniejsza analiza opiera się na aktach prawnych, danych statystycznych, programach edukacyjnych oraz literaturze naukowej dotyczącej omawianego tematu. Głównym celem ogólnym jest analiza porównawcza polityk językowych oraz odmian języka portugalskiego w Angoli i Mozambiku. Badanie pokazuje, że utrzymanie języka portugalskiego jako języka urzędowego w tych dwóch państwach ma miejsce w kontekście wielojęzyczności, którą cechują nierówności w dostępie do edukacji, wymiaru sprawiedliwości i praw obywatelskich. Pomimo formalnego uznania języków narodowych wciąż dominują polityki instytucjonalnego monolingwizmu. Inicjatywy takie jak stowarzyszenia lokalne, rozgłośnie radiowe promującei włączające języki lokalne w praktyki edukacyjne i informacyjne, eksperymentalne programy dwujęzycznego nauczania oraz lokalne przejawy kultury okazują się kluczowe w budowaniu bardziej inkluzywnych alternatyw. Badania potwierdzają, że promowanie obywatelstwa językowego w tych krajach wymaga policentrycznych polityk językowych, opartych na społecznych praktykach wspólnot wielojęzycznych i uznaniu różnorodności językowej jako warunku sine qua non sprawiedliwości społecznej.

• Details
• Contents