Otwieranie świata. Doświadczenie niepełnosprawności i ucieleśniona geografia
Opening the World. The Experience of Disability and Embodied Geography
Author(s): Klaudia Muca-MałekSubject(s): Social Sciences, Culture and social structure , Social differentiation, Sociology of Culture, Sociology of Art, Sociology of Literature
Published by: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Keywords: disability; geography; voyage; emancipatory narratives; embodiment; emplacement; decolonialisation
Summary/Abstract: Artykuł omawia koncepcję geografii niepełnosprawności jako krytyczno-emancypacyjnej perspektywy, budowanej od lat 90. XX wieku w obszarze studiów o niepełnosprawności oraz studiów nad przestrzenią. Geografia niepełnosprawności jest odpowiedzią badaczy przestrzeni na wezwanie do krytycznej metaanalizy, która umożliwia dostrzeżenie związków między doświadczeniem niepełnosprawności a przestrzenią. Temat relacji między osobą z niepełnosprawnością, jej ciałem-umysłem i przestrzenią pojawia się w wielu tekstach kultury, w tym w narracjach emancypacyjnych, opartych na osobistym doświadczeniu i pełniących funkcje poznawczą i emancypacyjną. Przykładami tego rodzaju narracji są autoetnografie lub opisy podróży tworzone przez osoby z niepełnosprawnościami, na przykład narracje podróżnicze Marka Kalbarczyka, autoetnografia Patrycji Polczyk i eseje autobiograficzne z antologii Placing Disability. Personal Essays of Embodied Geography (2024). Zarówno geografia niepełnosprawności, jak i narracje emancypacyjne zwracają uwagę na zależność między niepełnosprawnością a przestrzenią, między ucieleśnieniem a umiejscowieniem. Dostrzeganie i omawianie tej zależności jest ważnym uzupełnieniem dla epistemicznych i aktywistycznych działań na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami.
Journal: Wielogłos
- Issue Year: 2026
- Issue No: 1 (67)
- Page Range: 35-54
- Page Count: 20
- Language: Polish
