Osobowościowe korelaty postaw populistycznych: wstępne ustalenia w odniesieniu do Polski
Personality correlates of populist attitudes: preliminary evidence from Poland
Author(s): Agata Olszanecka-Marmola, Maciej Marmola, Klaudia JagodaSubject(s): Politics / Political Sciences, Politics, Political Sciences
Published by: Wydawnictwo Adam Marszałek
Keywords: populizm; postawy populistyczne; osobowość; Wielka Piątka
Summary/Abstract: Ostatnie lata przynoszą duże sukcesy ugrupowań populistycznych na całym świecie. Wzrost potencjału populistów widoczny jest nie tylko w państwach o niedługiej tradycji demokratycznej, ale także w dojrzałych demokracjach. W tym kontekście istotne wydaje się zdiagnozowanie cech wyborców popierających takie ugrupowania. W artykule podjęto próbę rzucenia światła na kształtowanie się postaw populistycznych, biorąc pod uwagę strukturę osobowości człowieka. Opierając się na modelu Wielkiej Piątki, pokazujemy związki pomiędzy każdą cechą osobowości a postawami populistycznymi wśród młodych polskich wyborców. Wyniki badań sugerują dodatni związek między sumiennością a postawami populistycznymi oraz ujemne relacje stabilności emocjonalnej oraz intelektu z tego rodzajem postaw. Co istotne, po włączeniu innych zmiennych do modelu czynnikiem w największym stopniu wyjaśniającym postawy populistyczne okazała się wiktymizacja narodowa, czyli przekonanie o przynależności do stale krytykowanej, niedocenianej i krzywdzonej wspólnoty narodowej. Potwierdza to prymat czynników psychologicznych w procesie wyjaśniania nasilenia postaw populistycznych w społeczeństwie.
Journal: Athenaeum Polskie Studia Politologiczne
- Issue Year: 85/2025
- Issue No: 1
- Page Range: 147-172
- Page Count: 26
- Language: Polish
