"Świat, jaki się przyśnił filozofom": o etycznych i metafizycznych źródłach pokoju na świecie oraz wizjach edukacyjnych pro pace
„The world dreamt by the philosophers”: On ethical and metaphysical sources of peace in the world and educational visions pro pace

Summary/Abstract: Etymologicznie polskie słowo "pokój" jest zaprzeczeniem cierpienia: oznacza ono ukojenie, złagodzenie, uspokojenie. Najpierw musi pojawić się jakiś negatywny czynnik, by ten wyeliminować. Podobnie w sferze znaczenia: pokój negatywny to poskromienie gniewu, zażegnanie konfliktów, odejście od agresji, w końcu nieprowadzenie wojen. Świadomość ma jednak tę zaletę, że może wysunąć jako zasadę czołową tę pozytywną - pokój jako wartość. Nie tylko jako brak wojny, ale jako sine qua non życia, istnienia, rozwoju. Artykuł ma, co za tym idzie, charakter waloryzujący i preskryptywny. Za Kantem można uważać, że pokój jest autoteliczny, czyli jest wartością samą w sobie; można też jak wielu etyków uznać pokojowość za cnotę, która już w sobie stanowi nagrodę. Inaczej w przypadku oczekujących nagrody za ich życia: ci na pokój trwały muszą długo poczekać, a nawet przestać nań liczyć. Pokój i wojna mają wiele odcieni, noszą w sobie półprawdy i zafałszowania, ale to właśnie ta złożoność zachęca do refleksji nad fenomenem pokoju wciąż widzianym u celu naszych ludzkich dążeń jako najszlachetniejsze marzenie.

• Details
• Contents