РЕЧИ И ИЗРАЗИ ТРАДИЦИОНАЛНЕ ИСХРАНЕ СТАНОВНИШТВА КЊАЖЕВАЧКОГ КРАЈА
WORDS AND EXPRESSIONS OF THE TRADITIONAL NUTRITION OF THE POPULATION OF KNJAŽEVAC REGION

Summary/Abstract: O tradicionalnoj ishrani stanovništva knjaževačkog kraja do kraja XX veka skoro da nije pisano. Mogli su se naći sporadični podaci u starijoj literaturi. Godine 1999. Gordana Tešić objavila je u Godišnjaku Etnografskog muzeja br. 61–62 rad Tradicionalna ishrana stanovništva knjaževačkog kraja. Rad je etnološke prirode. Mi smo, međutim, našli za shodno da problem posmatramo sa leksičke strane. Prikupili smo građu i izložili je u vidu rečnika. Građa obuhvata nazive jela, namirnica, posuđa, pribora (Nomina instrumenti), radnji koje se vrše prilikom pripremanja i uzimanja hrane, izvršioce radnji (Nomina agentis), uticaj hrane na čoveka, odnos čoveka prema hrani i dr. Ovde se pod pojmom knjaževački kraj podrazumeva teritorija opštine Knjaževac, koja ima 86 naselja i još pet sela na severu, koja administrativno pripadaju opštini Zaječar. Danas se ne zna razlog zašto je tih pet sela pridodato Zaječaru. Knjaževački kraj zauzima južni deo Timočke krajine. Prostire se duž celog sliva Trgoviškog Timoka, donjim delom Svrljiškog Timoka i dolinom Belog Timoka do Vratarnice. U severnom delu obuhvata planinu Tupižnicu, na istoku zapadne padine Stare planine, u južnom severne obronke Tresibabe, na zapadu planine Devicu i Slemen. U celini gledano područje je brdsko planinsko. Centralni deo je kotlinast, a obod je planinski i u njemu se smenjuju planine visine od 500 do preko 2000 metara. Kotlinasti deo je bez većih šumskih površina, dok je planinski poglavito šumovit. U kotlinama je razvijena poljoprivreda, dok su u planinskom delu uslovi za poljoprivredu nepovoljni, jer tamo postoje šumski pojasevi, slaba zemlja, urvine, vododerine, kamenita područja i sl., a zbog klimatskih uslova i ono što se poseje ne stigne da sazri.

• Details
• Contents