„Ale się odpaliliśmy!”: performowanie dzieciństwa przez osoby dorosłe podczas gry w kapsle Perspektywa pedagogiki lasu i podwórka
“We really got fired up!”: Performing childhood by adults while playing bottle caps. A forest and playground pedagogy perspective

Summary/Abstract: The starting point of this article is a question: what happens to adults when they engage in practices from their own childhood? The analysis focuses on the affective–bodily–verbal reactions of participants in a field-based gamified activity, which together form the phenomenon of performing childhood—identified in the research and defined in the article. The study was conducted in a Forest Pedagogical Settlement, a space dedicated to nature education as well as practices of mindfulness and contemplation. Within the trees, a bottle-cap race track was constructed, designed to stimulate attentiveness and cognitive sensitivity in both children and adults. This practice, however, revealed a phenomenon unexpected from the perspective of nature-based education: when adults drew upon their biographical memories of playground games, they entered reconstructions of childhood habitus. They displayed loud, competitive, risk-taking, or ostentatiously joyful behaviors—contrasting sharply with the contemplative character of the forest setting. To capture the dynamics of these processes, the article employs Erving Goffman’s dramaturgical theory of interaction, Victor Turner’s anthropology of performance, and Richard Schechner’s concept of restored behavior. This framework made it possible to explain how the game of bottle caps triggers in adults the reactivation of habitus, affect, language, and somatic memory rooted in generational experiences of primary socialization. The findings show that the “returning childhood” activated in the forest is not a return to ecological sensitivity but to a playground counterculture tied to the aesthetics and affectivity of industrial civilization. This aligns with Maria Mendel’s concept of pedagogy of place, which helps illuminate the clash between two orders: the pedagogically designed space (forest settlement, contemplation, nature) and the space of biographical memory (backyard, hideouts, rivalry, noise). Understanding the mechanisms of this performativity becomes crucial for shaping forest-pedagogy practices which—before they can strengthen pro-ecological attitudes—must first confront the industrial habitus of contemporary adults that resurfaces in ludic situations. Punktem wyjścia artykułu jest pytanie: co dzieje się z dorosłymi, gdy uczestniczą w praktykach z własnego dzieciństwa? Analizie poddano afektywno-cielesno-werbalne reakcje uczestników terenowej grywalizacji, składające się na zjawisko performowania dzieciństwa – odkryte w badaniach i zdefiniowane w artykule. Badania przeprowadzono w leśnej Osadzie Pedagogicznej – miejscu edukacji przyrodniczej oraz praktyk uważności i kontemplacji. Wśród drzew zbudowano tor do gry w kapsle, projektowany z myślą o wzbudzaniu uważności i poznawczej wrażliwości dzieci i dorosłych. Praktyka ta ujawniła jednak zjawisko nieoczekiwane z perspektywy edukacji w naturze: dorośli, sięgając po biograficzne doświadczenia podwórkowych zabaw, wchodzili w rekonstrukcje dziecięcych habitusów, przejawiając zachowania głośne, rywalizacyjne, ryzykowne lub ostentacyjnie radosne – kontrastujące z kontemplacyjnym charakterem przestrzeni leśnej. Aby uchwycić dynamikę tych procesów, wykorzystano dramaturgiczną teorię interakcji Ervinga Goffmana, antropologię performansu Victora Turnera oraz koncepcję restored behavior Richarda Schechnera. Pozwoliło to wyjaśnić, w jaki sposób gra w kapsle uruchamia u dorosłych odzyskiwanie habitusu, afektu, języka i pamięci somatycznej zakorzenionych w generacyjnych (wspólnych dla pokolenia) doświadczeniach socjalizacji pierwotnej. Wyniki wskazują, że aktywizowane w lesie „powracające dzieciństwo” nie jest powrotem do wrażliwości ekologicznej, lecz do kontrkultury podwórkowej związanej z estetyką i afektywnością cywilizacji industrialnej. Jest to zgodne z założeniami pedagogiki miejsca Marii Mendel, dzięki którym rozpoznano możliwość zderzenia dwóch porządków: miejsca projektowanego pedagogicznie (leśna osada, kontemplacja, natura) z miejscem pamięci biograficznej (podwórko, kryjówka, rywalizacja, hałas). Zrozumienie mechanizmów tej performatywności staje się kluczowe dla projektowania praktyk pedagogiki lasu, która – zanim wzmocni postawy proekologiczne – musi zmierzyć się z industrialnym habitusem współczesnych dorosłych ujawniającym się w sytuacjach ludycznych.

• Details
• Contents