Kryzysy nuklearne na Półwyspie Koreańskim: fenomen sporów, impasów i negocjacji dyplomatycznych
Nuclear crises on the Korean Peninsula: a phenomenon of disputes, deadlocks and diplomatic negotiations
Author(s): Grażyna StrnadSubject(s): Politics / Political Sciences, Politics, Political Sciences
Published by: Wydawnictwo Adam Marszałek
Keywords: denuklearyzacja Półwyspu Koreańskiego; Korea Północna; Korea Południowa; kryzys nuklearny; rozmowy sześciostronne
Summary/Abstract: Kryzysy nuklearne na Półwyspie Koreańskim stanowią od lat wyzwanie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. Pierwszy kryzys rozpoczął się w 1993 r., kiedy Korea Północna wydała oświadczenie o zamiarze wycofania się z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, który podpisała w grudniu 1985 r. Decyzja północnokoreańskich władz była reakcją na żądanie specjalnych inspekcji ze strony Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej i domaganie się nieograniczonego dostępu do północnokoreańskich ośrodków nuklearnych w dowolnym czasie i miejscu. W wyniku misji pokojowej byłego prezydenta Jimmy’ego Cartera w Pjongjangu w 1994 r. ostatecznie dzięki negocjacjom dyplomatycznym doszło do podpisania w październiku 1994 r. w Genewie tzw. Porozumienia ramowego. Powołanie KEDO było pierwszą zinstytucjonalizowaną próbą rozwiązania problemu północnokoreańskiego. W 2002 r. Korea Północna publicznie oświadczyła, że prowadzi tajny program nad bronią jądrową, co zapoczątkowało drugi kryzys nuklearny. Prowadzone w latach 2003–2009 rozmowy sześciostronne były dyplomatyczną inicjatywą, mającą na celu denuklearyzację Półwyspu Koreańskiego. Dla Pjongjangu program nuklearny stał się kluczową kartą przetargową w dialogu z Zachodem. Polityka nuklearna Korei Północnej nadal stanowi wyzwanie nie tylko w aspekcie regionalnym, ale także globalnym. Przeprowadzenie sześciu testów nuklearnych oraz intensyfikacja testów rakietowych wskazują, że kryzys nuklearny nadal trwa, stwarzając zagrożenie militarne.
Journal: Athenaeum Polskie Studia Politologiczne
- Issue Year: 82/2024
- Issue No: 2
- Page Range: 84-97
- Page Count: 14
- Language: Polish
