PARTICIPATION OF CITIZENS IN DECISION-MAKING ON PUBLIC AFFAIRS IN LOCAL SELF-GOVERNMENT UNITS Cover Image

PARTICIPACIJA GRAĐANA/GRAĐANKI U ODLUČIVANJU O JAVNIM POSLOVIMA U JEDINICAMA LOKALNE SAMOUPRAVE U BOSNI I HERCEGOVINI
PARTICIPATION OF CITIZENS IN DECISION-MAKING ON PUBLIC AFFAIRS IN LOCAL SELF-GOVERNMENT UNITS

Contributor(s): Mirko Pejanović (Editor), Elmir Sadiković (Editor)
Subject(s): Politics, Civil Society, Governance, Government/Political systems, Politics and communication, Politics and society, History and theory of political science
Published by: Akademija Nauka i Umjetnosti Bosne i Hercegovine
Keywords: BiH; decision-making; public affairs; local governments; citizens participation;
Summary/Abstract: Studija Participacija građana/građanki u odlučivanju o javnim poslovima u jedinicama lokalne samouprave u Bosni i Hercegovini nastala je kao rezultat provedenog naučnoistraživačkog projekta čiji je nosilac Centar za istraživanje razvoja lokalne i regionalne samouprave Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. U realizaciji projekta sudjelovali su akademik Mirko Pejanović (kao rukovodilac Centra, inicijator i koordinator projekta) i akademik Slavo Kukić, profesori/ce: Univerziteta u Sarajevu (prof. dr. Elmir Sadiković kao voditelj projekta i prof. dr. Elvis Fejzić); Univerziteta u Tuzli (prof. dr. Najil Kurtić); Univerziteta u Istočnom Sarajevu (prof. dr. Zlatiborka Popov Momčinović); Univerzitet “Džemal Bijedić” u Mostaru (prof. dr. Rebeka Kotlo) i Sveučilišta u Mostaru (doc. dr. Ana Mari Bošnjak). Anketno istraživanje i unos podataka u SPSS program uradio je viši asistent na Fakultetu za upravu, mr. Hazim Okanović. Poseban doprinos u koncipiranju metodološkog pristupa i analizi rezultata empirijskog istraživanja dao je prof. dr. Najil Kurtić. Participativna demokratija zauzima posebno mjesto u savremenoj političkoj teoriji. U vremenu predstavničke demokratije kao dominantne demokratske forme pitanje sudjelovanja pojedinaca u politici i u procesima političkog odlučivanja postaje sve značajnijim. Pored slobodnog izbora predstavničkih političkih institucija, u svim demokratskim društvima postoje i razvijaju se instituti i različiti oblici neposredne demokratije. Politička participacija je pojam koji označava načine na koji pojedinci sudjeluju u procesima političkog odlučivanja. Najšire mogućnosti za ostvarenje ideala participativne demokratije građani imaju u lokalnim zajednicama. U njima ljudi zadovoljavaju najveći dio svojih svakodnevnih životnih potreba. Lokalne vlasti su građanima najbliže vlasti. Građani su najbolje informisani o radu lokalnih vlasti. Zapravo, građani/ke imaju neposredan interes i najšire mogućnosti da sudjeluju u procesima odlučivanja o javnim poslovima u svojim lokalnim zajednicama. Zbog toga su i mogućnosti za afirmaciju participativne demokratije i razvoj participativne političke kulture najveći u okvirima lokalnih zajednica O razvoju demokratije u jedinicama lokalne samouprave u postdejtonskoj Bosni i Hercegovini napisane se brojne studije. Izvedena su i određena, iako parcijalna istraživanja. Međutim, ova studija holističkim i interdisciplinarnim pristupom, sintezom savremenih teorijskih znanja i rezultata empirijskog istraživanja, daje cjelovit uvid i relevantne naučne spoznaje o stvarnim dostignućima, nedostacima, ali i mogućnostima unapređenja institucionalnog okvira političke participacije građana u jedinicama lokalne samouprave u Bosni i Hercegovini. Strukturu studije čine dva osnovna dijela. Prvi dio studije čine autorski prilozi u kojima su elaborirani najvažniji teorijski aspekti političke participacije građana u Bosni i Hercegovini i u savremenom svijetu. U prilozima se tematiziraju pitanja participativne demokratije kao demokratske forme, ideala i političkog prava. Prenose se iskustva i prakse političke participacije u drugim evropskim zemljama i kompariraju sa bosanskohercegovačkim. Posebno se tematiziraju pitanja informativno-komunikacijskih aspekata participacije, rodne ravnopravnosti i učešća žena u politici. Ukazuje se na nužnosti revitalizacije lokalne demokratije, posebno u kontekstu razvoja savremenih digitalnih tehnologija. Specifične naučne kompentencije članova/ica istraživačkog tima omogućile su interdisciplinaran naučni pristup elaboraciji fenomena političke participacije građana/ki u lokalnim zajednicama. Teorijske analize i hipoteze u prilozima autora/ica su bile osnova za koncipiranje anketnog upitnika i provođenje empirijskog istraživanja. Drugi dio studije sadrži naučnu analizu rezultata provedenog empirijskog istraživanja. Istraživanje je provedeno u periodu oktobar – novembar 2021. godine, neposrednim anketiranjem građana/ki na prostoru osam opština i gradova Bosne i Hercegovine. Odabrani gradovi / opštine se bitno razlikuju u broju stanovnika i u stepenu socio-ekonomske razvijenosti. To su varijable koje u pravilu utiču na oblike i intenzitet političke participacije. Anketni upitnik je sadržavao 25 pitanja otvorenog i zatvorenog tipa. Anketirano je ukupno 1000 ispitanika, što je bio relevantan uzorak za testiranje postavljenih hipoteza. Interpretacija rezultata empirijskog istraživanja izvedena je kroz tri osnovne varijable. Prva je komunikacijska varijabla koja obuhvata pitanja koncepta informisanosti građana, njihovo zadovoljstvo komunikacijom sa lokalnim dužnosnicima te faktorima koji utiču na apstinenciju građana od procesa političke participacije. Druga je institucionalno-iskustvena varijabla građanske participacije. U okviru ove varijable analizirani su institucionalni / statutarni oblici građanske participacije i faktori koji utiču na uključivanje građana u participativne aktivnosti. Ovaj dio analize empirijskog istraživanja posebno se fokusira na pitanje očekivanja građana, u smislu njihove percepcije važnosti participacije, preferencije određenih oblika participacije, kredibilnosti poziva na participaciju, percepcije njihovih prava i sloboda te samopercepciju njihovih stvarnih mogućnosti uticaja na proces donošenja političkih odluka i oblikovanja javne politike u lokalnim zajednicama. Studija u cjelini daje nove naučne spoznaje i značajan naučni doprinos proučavanju razvoja lokalne samouprave u postdejtonskoj Bosni i Hercegovini. Prema svom sadržaju studija može biti od velike koristi u razvoju predmetnih silabusa na fakultetima društvenih nauka, studentima, naučnoj i stručnoj javnosti. Rezultati istraživanja mogu pomoći institucijama vlasti u oblikovanju i razvoju novih zakonskih i statutarnih oblika građanske participacije u jedinicama lokalne samouprave, prilagođenih očekivanjima građana i potrebama savremenog društva.

  • E-ISBN-13: 978-9926-410-80-3
  • Print-ISBN-13: 978-9926-410-80-3
  • Page Count: 298
  • Publication Year: 2022
  • Language: Bosnian, Croatian, Serbian
SAVREMENE TEORIJE I PRAKSE PARTICIPATIVNE DEMOKRATIJE U LOKALNIM ZAJEDNICAMA

SAVREMENE TEORIJE I PRAKSE PARTICIPATIVNE DEMOKRATIJE U LOKALNIM ZAJEDNICAMA
(CONTEMPORARY THEORIES AND PRACTICES OF PARTICIPATORY DEMOCRACY IN LOCAL COMMUNITIES)

NEPOSREDNA DEMOKRACIJA KAO IDEAL PARTICIPACIJE GRAĐANA U POSLOVIMA LOKALNE SAMOUPRAVE

NEPOSREDNA DEMOKRACIJA KAO IDEAL PARTICIPACIJE GRAĐANA U POSLOVIMA LOKALNE SAMOUPRAVE
(DIRECT DEMOCRACY AS AN IDEAL OF CITIZEN PARTICIPATION IN LOCAL SELF-GOVERNMENT AFFAIRS)

INFORMATIVNO-KOMUNIKACIJSKI ASPEKTI PARTICIPACIJE GRAĐANA U LOKALNOJ UPRAVI

INFORMATIVNO-KOMUNIKACIJSKI ASPEKTI PARTICIPACIJE GRAĐANA U LOKALNOJ UPRAVI
(INFORMATIONAL-COMMUNICATIONAL ASPECTS OF CITIZENS' PARTICIPATION IN LOCAL GOVERNMENT)

EVALUACIJA FUNKCIONIRANJA LOKALNIH ZAJEDNICA U “INFORMATIČKOM DOBU”

EVALUACIJA FUNKCIONIRANJA LOKALNIH ZAJEDNICA U “INFORMATIČKOM DOBU”
(EVALUATION OF THE FUNCTIONING OF LOCAL COMMUNITIES IN THE "INFORMATION AGE")

DIREKTNA DEMOKRATIJA I LOKALNA POLITIKA: NEPOSREDNA POLITIČKA PARTICIPACIJA U POSTDEJTONSKOJ BOSNI I HERCEGOVINI

DIREKTNA DEMOKRATIJA I LOKALNA POLITIKA: NEPOSREDNA POLITIČKA PARTICIPACIJA U POSTDEJTONSKOJ BOSNI I HERCEGOVINI
(DIRECT DEMOCRACY AND LOCAL POLITICS: DIRECT POLITICAL PARTICIPATION IN POST-DAYTON BOSNIA AND HERZEGOVINA)

POLITIČKA PARTICIPACIJA ŽENA: STEPEN, OBLICI I PREPREKE

POLITIČKA PARTICIPACIJA ŽENA: STEPEN, OBLICI I PREPREKE
(POLITICAL PARTICIPATION OF WOMEN: DEGREE, FORMS AND OBSTACLES)

SLOBODA JAVNOG I POLITIČKOG DJELOVANJA, KAO TEMELJ PARTICIPATIVNE DEMOKRATIJE, U KONTEKSTU UŽIVANJA TEMELJNIH POLITIČKIH PRAVA

SLOBODA JAVNOG I POLITIČKOG DJELOVANJA, KAO TEMELJ PARTICIPATIVNE DEMOKRATIJE, U KONTEKSTU UŽIVANJA TEMELJNIH POLITIČKIH PRAVA
(FREEDOM OF PUBLIC AND POLITICAL ACTION, AS THE FOUNDATION OF PARTICIPATIVE DEMOCRACY, IN THE CONTEXT OF ENJOYING FUNDAMENTAL POLITICAL RIGHTS)

REVITALIZACIJA LOKALNE DEMOKRACIJE - NOVI OBLICI POLITIČKE PARTICIPACIJE

REVITALIZACIJA LOKALNE DEMOKRACIJE - NOVI OBLICI POLITIČKE PARTICIPACIJE
(REVITALIZATION OF LOCAL DEMOCRACY - NEW FORMS OF POLITICAL PARTICIPATION)

EMPIRIJSKO ISTRAŽIVANJE: PARTICIPACIJA GRAĐANA/GRAĐANKI U LOKALNIM ZAJEDNICAMA U BOSNI I HERCEGOVINI

EMPIRIJSKO ISTRAŽIVANJE: PARTICIPACIJA GRAĐANA/GRAĐANKI U LOKALNIM ZAJEDNICAMA U BOSNI I HERCEGOVINI
(EMPIRICAL RESEARCH: PARTICIPATION OF CITIZENS IN LOCAL COMMUNITIES IN BOSNIA AND HERZEGOVINA)

Toggle Accessibility Mode