Style wychowania, rodzaje mediacji i stosowane praktyki rodzicielskie w zakresie korzystania z mediów cyfrowych przez polskich nastolatków w wieku 12-14 lat
Parenting styles, types of parental mediation, and parenting practices related to digital media use among Polish adolescents aged 12–14

Summary/Abstract: This article presents the findings of a qualitative study of family practices used to regulate digital media use among adolescents aged 12–14 in Poland. The study examined: (1) the parenting styles, types of parental mediation, and parenting practices preferred by parents in relation to digital media use; (2) the establishment, negotiation, maintenance, and enforcement of household rules; and (3) the role of app and device features in supporting or disrupting family agreements. The qualitative study involved 47 purposively selected parents in Poland. Data were collected through semi-structured interviews and analysed thematically. The analysis was supplemented with theory-driven coding based on established categories of parenting styles and types of parental mediation. An authoritative parenting style was identified most frequently in the accounts analysed (n = 24), often in combination with instructive or restrictive mediation. Parents’ accounts suggested that the durability and effectiveness of household rules depended not only on the existence of restrictions, but also on how those restrictions were explained, consistently applied, modelled by parents, made open to renegotiation, and followed by relational repair after conflict. The findings also revealed tensions between parental protection and control, on the one hand, and adolescents’ needs for autonomy, privacy, and peer involvement, on the other. App and device features—such as autoplay, infinite scrolling, streaks, time-limited rewards, and notifications—were described as making disengagement more difficult and undermining compliance with previously negotiated rules. W niniejszym artykule omówiono wyniki jakościowego badania praktyk rodzinnych w zakresie regulacji korzystania z mediów cyfrowych przez nastolatków w wieku 12–14 lat w Polsce. W badaniu tym przedstawiono, jakie rodzice nastolatków preferują (1) styl wychowania, rodzaj mediacji i praktyki rodzicielskie w odniesieniu do korzystania z mediów cyfrowych, (2) kształtowanie, negocjowanie, utrzymywanie i egzekwowanie zasad domowych oraz (3) rolę funkcji aplikacji i urządzeń we wspieraniu lub zakłócaniu porozumień rodzinnych. Przeprowadzono badanie jakościowe z udziałem 47 celowo wybranych rodziców w Polsce. Dane zebrano za pomocą wywiadów półustrukturyzowanych i przeanalizowano je tematycznie. Analiza została uzupełniona o kodowanie oparte na teorii, na ustalonych kategoriach stylów wychowania i rodzajach mediacji rodzicielskiej. Autorytatywny styl wychowawczy został zidentyfikowany najczęściej w analizowanych opisach (n = 24), często w połączeniu z mediacją instruktywną lub restrykcyjną. Relacje rodziców sugerowały, że trwałość i skuteczność zasad obowiązujących w domu zależą nie tylko od istnienia ograniczeń, ale także od ich wyjaśnienia, konsekwentnego stosowania, wzorców rodzicielskich, możliwości renegocjacji oraz naprawy relacji po konflikcie. Odkrycia ujawniły również napięcia między ochroną i kontrolą rodzicielską oraz potrzebami nastolatków w zakresie autonomii, prywatności i uczestnictwa rówieśników. Funkcje aplikacji i urządzeń – takie jak automatyczne odtwarzanie, przewijanie w nieskończoność, serie treści, nagrody ograniczone czasowo i powiadomienia – zostały opisane jako utrudniające wycofanie się i podważające przestrzeganie wcześniej wynegocjowanych zasad.

• Details
• Contents