DRAGA GAVRILOVIĆ – PRVA ŽENA ROMANSIJERKA U SRPSKOJ KNJIŽEVNOSTI
DRAGA GAVRILOVIĆ – THE FIRST FEMALE NOVELIST IN SERBIAN LITERATURE

Summary/Abstract: Prošle godine navršilo se 170 godina od rođenja Drage Gavrilović (1854–1917), međutim, pomenom njenog imena i danas mnogima nije poznato ko je ona i u čemu je njen značaj. Rođena je u Srpskoj Crnji, mestu odakle potiče i jedan od najznačajnijih pesnika srpskog romantizma – Đura Jakšić (1832–1878). Iz ovog mesta i za ovo mesto vezuju se i druga imena vredna pomena koja su svojim stvaralaštvom ostavila traga u književnosti (Mileta Jakšić i Momčilo Milankov) i istoriografiji (Milutin Jakšić). Govoriti o Dragi Gavrilović znači govoriti o prvoj ženi književnici u srpskoj književnosti, a jedini roman koji je napisala je Devojački roman. Ovo delo štampano je u listu "Javor" 1889. godine u 18 nastavaka (17–34). Autorka u Spisku svojih dela koji se nalazi u Rukopisnom odeljenju Matice srpske u Novom Sadu, navodi da je napisala i Seoski roman, međutim, taj rukopis je izgubljen. O njima i drugim znamenitim Crnjanima piše Vladimir Milankov, novinar i esejista iz Srpske Crnje, u knjizi Draga Gavrilović – život i delo (Kikinda 1989). Danas bi uz ime Drage Gavrilović trebalo spominjati i ime Vladimira Milankova, jer je upravo on dao značajan doprinos recepciji dela ove autorke tako što je priredio njena Sabrana dela u dve knjige (Kikinda, 1990.). Pre Milankova, Milorad Antonić je objavio delove Devojačkog romana u "Praktičnoj ženi" (1985.), jugoslovenskom nedeljniku za žene, a 2007. godine se pojavio i izbor iz proze ove autorke pod naslovom Draga Gavrilović – Izabrana proza (Beograd 2007.), koju je priredila Jasmina Ahmetagić. Nedugo zatim objavljen je zbornik radova s naučnog skupa o Dragi Gavrilović pod naslovom "Valorizacija razlika" (Beograd 2013.) koji je uredila dr Svetlana Tomić i koji otvara pitanja za dalja istraživanja stvaralačkog opusa ove književnice.

• Details
• Contents