Wykorzystanie sztucznej inteligencji w kształceniu osób z niepełnosprawnościami - perspektywa pedagogiczna i filozoficzna
The application of artificial intelligence in the education of people with disabilities – a pedagogical and philosophical perspective

Summary/Abstract: The subject of the article is the issue of using tools equipped with artificial intelligence (AI) technology in the education of people with disabilities. The conceptual framework will be, on the one hand, contemporary tendencies in the humanities to raise the importance of the role of non-human (posthuman) actors (agents) in networks of agency. On the other hand, the concepts of the extended cognitive system are present in contemporary epistemology. The use of AI tools in education will be analyzed from the perspective of cognitive enhancements. In particular, the analyses will concern the validity of their use, taking into account the dynamic development of AI applications in various areas of social life, including education, for which the dissemination of AI is a challenge. The aim of the article will be to consider the validity of using this type of cognitive enhancement in the education of people with disabilities. Possible (both positive and negative) consequences of such actions will be analyzed. In particular, in addition to the concepts of assistive technology and common technology that appear in the literature, the concept of prosthetic technology will be proposed, which may be helpful when considering the inclusion of specific tools (including those equipped with AI) in the education process. The considerations will be conducted from both pedagogical and philosophical perspectives. Tematem artykułu jest zagadnienie zastosowania narzędzi wyposażonych w technologię sztucznej inteligencji (AI) w kształceniu osób z niepełnosprawnościami. Ramą konceptualną będą z jednej strony współczesne tendencje w humanistyce do podnoszenia znaczenia roli nie-ludzkich (pozaludzkich) aktorów (agentów) w sieciach sprawstw. Z drugiej zaś koncepcje rozszerzonego systemu poznawczego obecne we współczesnej epistemologii. Stosowanie ww. Narzędzi AI w kształceniu będzie analizowane w perspektywie tzw. wzmocnień poznawczych. W szczególności analizy dotyczyć będą zasadności ich stosowania przy uwzględnieniu dynamicznego rozwoju zastosowań AI w różnych dziedzinach życia społecznego, w tym w edukacji, dla której upowszechnienie AI jest wyzwaniem. Celem artykułu będzie próba rozważenia zasadności stosowania tego rodzaju wzmocnień poznawczych w kształceniu osób z niepełnosprawnościami. Zostaną zanalizowane możliwe (zarówno pozytywne, jak i negatywne) konsekwencje tego typu działań. W szczególności, oprócz występujących w literaturze przedmiotu pojęć technologii asystującej oraz technologii powszechnej, zaproponowane zostanie pojęcie technologii protezującej, które może stać się pomocne przy namyśle nad włączeniem w proces kształcenia określonych narzędzi (w tym również wyposażonych w AI). Rozważania będą prowadzone zarówno z punktu widzenia pedagogiki, jak i filozofii.

• Details
• Contents