Zakaz sieciowy vs. wytyczne ministerialne: narracje prasy o ChatGPT w edukacji (USA/Polska)
Network bans vs. ministerial guidance: press narratives on ChatGPT in education (U.S./Poland)

Summary/Abstract: This article uses Critical Discourse Analysis and Framing Analysis to compare how the press in the United States and Poland framed the educational use of ChatGPT during November 30, 2022–November 30, 2023. A small, purposefully selected corpus of critical and contrasting cases (NYC ban vs ministerial guidance) was coded for dominant frames, topic foci, and stances. Four patterns emerge: (1) a trigger asymmetry—a network-level ban anchors the U.S. storyline, while ministerial guidance and risk-management language (monitoring, vigilance, plagiarism tools) shape the Polish one; (2) movement from restriction to management, with Polish items foregrounding capacity gaps (training, workload, infrastructure); (3) conditional opportunity frames in both contexts, dependent on competence, policy clarity, and assessment redesign; and (4) different distributions of actors and responsibility (district decision-making vs teacher vigilance and guidance compliance). The analysis suggests that policy style channels the debate either toward permission vs prohibition (U.S.) or toward capability building and risk management (Poland). Implications include prioritising targeted teacher development, redesigning assessment to value process evidence, and adopting school-level protocols aligned with national guidance. Scope note: findings map discursive patterns in selected outlets and do not estimate prevalence does not yet appear fully prepared. Artykuł wykorzystuje krytyczną analizę dyskursu oraz analizę ram, aby porównać, jak prasa w USA i Polsce przedstawiała użycie ChatGPT w edukacji w okresie 30.11.2022–30.11.2023. Niewielki, celowo dobrany korpus przypadków krytycznych i kontrastowych (zakaz w Nowym Yorku vs wytyczne ministerialne) zakodowano pod kątem ram dominujących, wątków przewodnich i postulatów. Wyłaniają się cztery wzorce: (1) asymetria „zapłonu”—w USA narrację kotwiczy zakaz sieciowy, w Polsce dominują wytyczne i język zarządzania ryzykiem (monitoring, czujność, narzędzia antyplagiatowe); (2) przesunięcie od restrykcji ku zarządzaniu, z akcentem na luki kompetencyjne (szkolenia, obciążenie pracą, infrastruktura); (3) warunkowe ramy szans w obu kontekstach, zależne od kompetencji, jasności polityk i przebudowy oceniania; (4) odmienna dystrybucja aktorów i odpowiedzialności (decyzje na poziomie dystryktu vs czujność nauczycieli i stosowanie wytycznych). Wnioski wskazują, że styl polityki kierunkuje spór ku pozwalaniu vs zakazowi (USA) lub ku budowaniu zdolności i zarządzaniu ryzykiem (Polska). Implikacje obejmują priorytet dla szkoleń celowanych nauczycieli, przekształcenie oceniania w stronę dowodów procesu oraz przyjmowanie szkolnych protokołów zgodnych z wytycznymi. Zastrzeżenie: wyniki mapują wzorce dyskursywne w wybranych tytułach i nie stanowią estymacji częstości.

• Details
• Contents