Dwie strony wychowania współczesnych dzieci i młodzieży: transmisja i transakcja
Two sides of education of contemporary children and adolescents: transmission and transaction

Summary/Abstract: This article aims to reflect on the universality of educational influence processes with respect to children and adolescents, known as mechanisms of the transmission of educational influences (Gurycka, 1979; Przetacznik-Gierowska, 1994). This approach explains the essence of educational influence: how and under what conditions the educator's signals are received by the pupil and become part of their personal experience. The transmission model posits a legally sanctioned asymmetry of the positions and roles of the participants in educational interaction, assigning the educator a leading role in these processes (Dryll, 2001). However, in step with rapid changes in traditional educational environments - and especially with the emergence of new and unfamiliar virtual environments - mutual expectations between educators and pupils are changing. The article outlines certain transformations in contemporary educational microsystems that affect interpersonal relations within them. It also raises the question of the current relevance of the transmission approach in the context of transactional processes - i.e. dialogue and exchange between the parties to the educational process - particularly in relation to pupils’ activity in the digital world. Celem artykułu jest podjęcie refleksji nad uniwersalnością procesów wychowawczego oddziaływania w odniesieniu do dzieci i młodzieży znanych jako mechanizmy transmisji wpływów wychowawczych (Gurycka, 1979; Przetacznik-Gierowska, 1994). Koncepcja ta wyjaśnia istotę oddziaływania wychowawczego, a mianowicie w jaki sposób i w jakich warunkach sygnały ze strony wychowawcy są odbierane przez wychowanka i stają się elementem jego osobistego doświadczenia. Model transmisji zakłada prawnie usankcjonowaną nierównorzędność pozycji i ról uczestników interakcji wychowawczej, przypisując wychowawcy kierowniczą rolę w tych procesach (Dryll, 2001). Jednak w ślad za szybkimi zmianami w tradycyjnych środowiskach wychowawczych, a zwłaszcza wobec pojawienia się nowych i nieznanych środowisk wirtualnych, zmieniają się wzajemne oczekiwania pomiędzy wychowawcami a wychowankami. W artykule zarysowano niektóre przeobrażenia współczesnych mikrosystemów wychowawczych, mające wpływ na zmiany relacji interpersonalnych w tych systemach. Postawiono pytanie o aktualność podejścia transmisyjnego w kontekście procesów transakcyjnych, czyli dialogu i wymiany między stronami procesu wychowawczego, zwłaszcza w odniesieniu do aktywności wychowanków w świecie cyfrowym.

• Details
• Contents