The rhetoric of struggle as a reflection of interpersonal relations in Vladimír Páral’s so-called Black Pentalogy Cover Image

Retoryka walki jako odbicie relacji interpersonalnych w tak zwanej czarnej pentalogii Vladimíra Párala
The rhetoric of struggle as a reflection of interpersonal relations in Vladimír Páral’s so-called Black Pentalogy

Author(s): Ilona Gwóźdź-Szewczenko
Subject(s): Social Sciences, Language and Literature Studies, Studies of Literature, Sociology, Ukrainian Literature
Published by: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego
Keywords: retoryka wojny; strategia narracyjna; czarna pentalogia; fizjologizm; idiostyl Párala

Summary/Abstract: Przedmiotem artykułu jest strategia narracyjna obrana przez popularnego w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku czeskiego pisarza Vladimíra Párala, którego twórczość literacka ma niekiedy cechy „eksperymentu naukowego", co obserwujemy w jego twórczości wraz z wydaniem w 1964 roku noweli Targowisko spełnionych życzeń (1964). Proza ta stała się pierwszą częścią tak zwanej czarnej pentalogii (cyklu trzech nowel i dwóch powieści) krytykującej „zmechanizowane konsumpcyjne życie” we współczesnym społeczeństwie socjalistycznym. Bohaterem tych książek jest najczęściej młody mężczyzna z technicznym wykształceniem, którego praca polega na mechanicznym wykonywaniu zadań, w których sens nie wierzy. Tym samym sceptycyzmem naznaczone jest jego życie prywatne. Bohater Párala nie wierzy w miłość, dlatego zastępuje ją chłodnym, wyrachowanym seksem, który jest taką samą potrzebą fizjologiczną, jak jedzenie czy sen, a związki z innymi ludźmi są nieustanną walką o miejsce w stadzie. Taka prezentacja ludzkiego bytowania stanie się wyznacznikiem idiostylu Párala.

  • Issue Year: 181/2025
  • Issue No: 1
  • Page Range: 253-265
  • Page Count: 13
  • Language: Polish
Toggle Accessibility Mode