Rodzice wobec edukacji tanatologicznej swoich dzieci – nastawienie i wybrane czynniki różnicujące
Parents in the face of their children’s death education – attitudes and selected differentiating factors

Summary/Abstract: Intruduction: Nowadays we are dealing with changes in cultural and social reception of death related to its taboo and trivialization. They generate discussion around the need to design and implement intentional activities known as death education. It includes crisis intervention and developmental-preventive education. Crisis intervention relates to providing support in the event of dying or mourning. Developmental-preventive education is focused on building a mature attitude towards one’s own death and that of others before it becomes true. The implementation of death education requires the involvement of various educational environments, including school and family, as well as cooperation between them. From this perspective, parents’ support for death education seems crucial. Method: The research had the following objectives: to create a reliable and valid tool for measuring parents’ attitude towards death education; to describe parents’ attitude towards death education; to determine factors differentiating parents’ attitude towards death education. The study involved 394 parents. They completed a set of questionnaires: The Parents’ Attitude towards Death Education Questionnaire (KRET), the Death Attitude Profile Questionnaire (DAP-R-PL), the Death Fear and Fascination Scale (SLFŚ) and the Personal Experiences Related to Death Scale (SODŚ). Results: The original Questionnaire of Parents’ Attitude towards Death Education (KRET) has a three-factor structure confirmed by confirmatory analyzes (CFA). It consists of the following subscales: 1) the school dimension of death education, 2) the family dimension of death education, 3) the develpomental-preventive dimension of death education. Satisfactory reliability of the subscales has been demonstrated. Correlational analyzes revealed the significant relationships between the KRET subscales and the subscales of the tools which measure general attitude towards death: DAP-R-PL and SLFŚ. It indicates the external (discriminant) validity of the tool. The data obtained by using the KRET suggest that the surveyed parents are relatively opened to all three dimensions of death education, with the family demension being recognized to the gratest extent, the developmental-preventive dimension to a slightly lesser extent, and the school dimension to the least extent. The fators that differentiate the attitude towards death education are: the level of parents’ education and their personal experiences related to death. Conclusions: The research resuluts may be significant for the design and implementation of death education. They provide a reliable and valid tool for measuring parents’ attitude towards death education. They indicate that respondents support all dimensions of death education, which can be considered as preliminary ligitimization of intentional actions in this area. They also identyfy the level of parents’ education and their experiences related to death as factors differentiating the attitude towards death education, pointing to the importance and scope of activities addressed to parents as adult subjects of death education. Wprowadzenie: Postępujące zmiany w kulturowo-społecznej recepcji śmierci związane z jej tabuizacją i trywializacją generują dyskusje wokół potrzeby projektowania i realizacji intencjonalnych działań edukacyjnych w tym obszarze. Pojawia się idea edukacji tanatologicznej, która poza wymiarem interwencyjnym, związanym z udzielaniem wsparcia w sytuacji doświadczania umierania lub żałoby, posiada również wymiar ogólnorozwojowy, zorientowany na budowanie dojrzałej postawy wobec śmierci własnej i innych zanim stanie się ona elementem bezpośredniego doświadczenia. Urzeczywistnianie tej idei wymaga zaangażowania ze strony różnych środowisk edukacyjnych, w tym szkoły i rodziny oraz współpracy między nimi. Z tej perspektywy szczególnym podmiotem edukacji tanatologicznej są rodzice, a ich poparcie dla realizacji owej idei wydaje się kluczowe. Metoda: Prezentowanym badaniom przyświecały następujące cele: stworzenie rzetelnego i trafnego narzędzia do pomiaru nastawienia rodziców wobec edukacji tanatologicznej; opis nastawienia rodziców do edukacji tanatologicznej; ustalenie czynników różnicujących nastawienie rodziców do edukacji tanatologicznej. W badaniach udział wzięło 394 rodziców, którzy wypełnili zestaw kwestionariuszy: Kwestionariusz Nastawienia Rodziców do Edukacji Tanatologicznej (KRET), Kwestionariusz Profilu Postawy wobec Śmierci (DAP-R-PL), Skala Lęku i Fascynacji Śmiercią (SLFŚ) oraz Skala Osobistych Doświadczeń związanych ze Śmiercią (SODŚ). Wyniki: Autorski Kwestionariusz Nastawienia Rodziców wobec Edukacji Tanatologicznej (KRET) posiada trójczynnikową strukturę potwierdzoną przez analizy konfirmacyjne (CFA). Wykazano satysfakcjonującą rzetelność jego podskal: 1) szkolnego wymiaru edukacji tanatologicznej, 2) rodzinnego wymiaru edukacji tanatologicznej i 3) ogólnorozwojowego wymiaru edukacji tanatologicznej. Analizy korelacyjne ujawniły występowanie istotnych związków pomiędzy podskalami KRET a podskalami wchodzącymi w skład narzędzi służących do pomiaru nastawienia wobec śmierci: DAP-R-PL i SLiFŚ, co wskazuje na trafność zewnętrzną (różnicową) narzędzia. Uzyskane za jego pomocą dane sugerują, że badani rodzice wykazują stosunkową otwartość na wszystkie trzy wymiary edukacji tanatologicznej, przy czym w największym stopniu uznają jej wymiar rodzinny, w nieco mniejszym – ogólnorozwojowy, a w najmniejszym – szkolny. Czynnikami różnicującymi nastawienie wobec edukacji tanatologicznej okazały się: poziom wykształcenia rodziców oraz ich osobiste doświadczenia związane ze śmiercią. Posumowanie: Prezentowane wyniki badań mogą być znaczące dla projektowania i wdrażania działań związanych z edukowaniem do śmierci. Dostarczają one rzetelnego i trafnego narzędzia służącego do pomiaru nastawienia rodziców wobec edukacji tanatologicznej. Wskazują na stosunkowo wysokie poparcie badanych dla wszystkich jej wymiarów, przez co mogą być rozpatrywane jako wstępna legitymizacja intencjonalnych działań w tym zakresie. Identyfikują poziom wykształcenia rodziców i ich doświadczeń związanych ze śmiercią jako czynniki różnicujące nastawienie do edukacji tanatologicznej, wskazując na znaczenie i zakres działań kierowanych do rodziców jako dorosłych podmiotów edukacji do śmierci.

• Details
• Contents